SERANGAN siber terhadap syarikat Jepun membawa beban kewangan apabila gangguan sistem dan kebocoran data memaksa perniagaan menanggung kos pemulihan serta menyediakan bayaran kepada pelanggan. Pada Oktober 2026, penyedia infrastruktur internet dan perkhidmatan awan GMO Internet serta Park24, kumpulan yang mengendalikan perkhidmatan perkongsian kereta Times Car, mengumumkan langkah berkenaan selepas sistem mereka diceroboh.
Pengguna berdepan risiko kerugian wang dan penyalahgunaan maklumat peribadi, sementara syarikat perlu memulihkan operasi serta keyakinan pelanggan. Gangguan juga boleh menjejaskan pembekal dan pengedar. Walaupun kesan keseluruhannya terhadap pertumbuhan ekonomi Jepun belum dapat dipastikan, insiden ini menunjukkan bagaimana masalah keselamatan digital boleh mengganggu kegiatan perniagaan.
GMO menghentikan perkhidmatan Onamae.com Desktop Cloud dan mengumumkan insiden akses tanpa kebenaran pada 21 Oktober 2026, sebelum merujuk perkara itu kepada polis pada 22 Oktober. Perkhidmatan ini membolehkan pelanggan menggunakan komputer desktop dari jauh melalui internet dan turut digunakan bagi urusan dagangan pertukaran asing.
Pada 24 Oktober, syarikat mengesahkan terdapat masalah keselamatan dalam sistem serta maklumat pelanggan yang dibawa keluar. Sebahagian pelanggan turut melaporkan transaksi yang tidak dikenali dalam akaun dagangan mereka. GMO kemudian mengumumkan bayaran ihsan 5,000 yen kepada semua pelanggan yang sedang menggunakan perkhidmatan tersebut, sama ada mengalami kerugian kewangan atau sebaliknya.
Bayaran ihsan itu berasingan daripada pampasan bagi kerugian sebenar yang telah berlaku akibat transaksi tanpa kebenaran dan disahkan berpunca daripada insiden tersebut. Pampasan tidak meliputi kerugian akibat turun naik pasaran, keuntungan yang dijangka atau kerugian tidak langsung. Pada 27 Oktober, GMO turut mengumumkan bayaran khas mengikut kategori maklumat pelanggan yang disahkan telah didedahkan, tertakluk pada syarat serta had skim. Bayaran khas ini juga berasingan daripada bayaran ihsan 5,000 yen dan pampasan transaksi.
“Kami tidak akan memenuhi tuntutan penyerang,” menurut GMO Internet dalam kenyataan 24 Oktober 2026.
Pampasan kepada pelanggan juga perlu dibezakan daripada wang tebusan kepada penyerang. GMO menyatakan ia tidak akan memenuhi tuntutan penyerang kerana pembayaran tidak menjamin maklumat dipadam atau penyalahgunaan dihentikan. Syarikat turut mengumumkan skim ganjaran maklumat dengan had keseluruhan AS$1 juta untuk membantu siasatan; ganjaran itu bukan wang tebusan.
Park24 memperlihatkan beban kewangan kebocoran data
Insiden Park24 pula bermula apabila anak syarikatnya, Times Mobility, mengesan akses tanpa kebenaran pada sistem web Times Car pada 25 September 2026. Laluan akses yang digunakan penyerang disekat pada keesokan harinya. Menurut laporan Jiji Press pada 24 Oktober, kira-kira 6.62 juta akaun terjejas. Bayaran ihsan 3,000 yen ditawarkan kepada sekitar 1.46 juta akaun yang imej dokumen pengenalan, termasuk lesen memandu, dipindahkan keluar. Imej tersebut dilindungi penyulitan dan tidak boleh terus dilihat, menurut syarikat.
Kos bayaran ihsan dianggarkan sekitar 4.4 bilion yen. Park24 menjangka merekodkan kerugian luar biasa sebanyak 5.5 bilion yen, termasuk bayaran itu dan perbelanjaan lain berkaitan insiden. Jumlah tersebut ialah anggaran kos yang diumumkan, bukannya pengesahan bahawa semua bayaran telah dibuat. Syarikat juga menyatakan kerugian sebenar pelanggan akan ditangani mengikut keadaan setiap kes.
Beban kewangan seperti ini boleh mengecilkan peruntukan syarikat untuk tujuan lain. Kos siasatan digital, khidmat pelanggan dan pembaikan keselamatan pula boleh berterusan selepas sistem kembali beroperasi. Namun, kesannya terhadap pelaburan, pekerjaan atau harga pengguna memerlukan bukti lanjut.
Serangan siber melumpuhkan pesanan dan penghantaran
Pengalaman lebih awal di Asahi Group Holdings, kumpulan pengeluar minuman dan makanan Jepun, menunjukkan bagaimana serangan siber boleh mengganggu pergerakan barangan. Serangan pada 29 September 2025 menyebabkan rangkaiannya ditutup dan pusat data diasingkan bagi mengehadkan kerosakan. Menurut taklimat rasmi syarikat pada 26 Februari 2026, sistem pesanan dan penghantaran turut digantung, menyebabkan urusan berkenaan terpaksa dilakukan secara manual.
Gangguan itu mengambil masa berbulan-bulan untuk dipulihkan. Penerimaan pesanan melalui sistem elektronik biasa hanya disambung semula pada Disember 2025, manakala operasi logistik keseluruhan di Jepun kembali normal pada Februari 2026. Asahi kemudian perlu mendapatkan semula peluang jualan dan pelanggan yang hilang sepanjang tempoh gangguan. Ini menunjukkan bahawa pemulihan sistem tidak serta- merta memulihkan prestasi perniagaan.
Bagi pembekal dan pengedar, kegagalan sistem pesanan boleh menyukarkan penentuan jumlah stok dan jadual penghantaran. Barangan yang lewat sampai pula boleh menangguhkan jualan serta kutipan bayaran, sekali gus menekan aliran tunai. Dengan itu, serangan terhadap satu syarikat boleh memindahkan beban kepada rakan niaga yang bergantung padanya. Keselamatan siber menjadi persoalan kelangsungan perniagaan apabila kegagalan sistem mula menghalang barangan bergerak dan wang diterima.
Perlindungan pelanggan perlu disertai pelan pemulihan
Kes GMO dan Park24 menunjukkan bahawa tanggungjawab syarikat berterusan selepas pencerobohan dikesan. Selain menutup kelemahan sistem, syarikat perlu mengenal pasti pelanggan yang terjejas, menjelaskan maklumat yang terdedah dan menyediakan saluran tuntutan yang mudah difahami. Bayaran ihsan juga perlu dibezakan daripada pampasan bagi kerugian sebenar supaya pelanggan mengetahui bentuk bantuan yang boleh diterima.
Keperluan menyediakan respons yang menyeluruh turut relevan kepada Malaysia. Dalam pengumuman LGMS pada 21 Ogos 2025, pakar keselamatan siber Fong Choong Fook menyatakan bahawa insiden siber semakin kerap dan kompleks, menyebabkan banyak organisasi terdedah serta kurang bersedia. Kerjasama LGMS dengan firma guaman Azim Tunku Farik & Wong menggabungkan kepakaran keselamatan siber, undang-undang dan insurans untuk membantu perniagaan menghadapi insiden.
Di Malaysia, garis panduan Jabatan Perlindungan Data Peribadi menetapkan bahawa pelanggaran data yang memenuhi kriteria pelaporan perlu dimaklumkan kepada Pesuruhjaya Perlindungan Data Peribadi secepat yang dapat dilaksanakan dan dalam tempoh 72 jam yang ditetapkan. Bagi pencerobohan rangkaian, contoh dalam garis panduan menjelaskan bahawa pengiraan tempoh bermula apabila pemeriksaan mengesahkan sistem telah diceroboh. Keperluan ini menjadikan penilaian awal dan rekod kejadian sebahagian penting daripada pengurusan insiden.
Daftar kod teknikal Malaysian Technical Standards Forum Bhd (MTSFB) pula menyenaraikan Malaysia Cybersecurity Maturity Capability (MyCMC), yang didaftarkan dengan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) pada 27 Februari 2025. Daftar itu turut mengandungi kod pengurusan insiden dan kesinambungan perniagaan. Kerangka ini relevan sebagai rujukan kesiapsiagaan organisasi; pendaftarannya tidak bermaksud semua kod tersebut wajib dipatuhi oleh semua syarikat.
Pemulihan turut memerlukan langkah untuk memastikan pelanggan dapat meneruskan urusan dengan selamat. GMO, misalnya, menawarkan perpindahan ke perkhidmatan alternatif pada infrastruktur awan berasingan, dengan penggunaan percuma selama enam bulan bagi pelanggan yang memilih untuk meneruskannya. Langkah ini menunjukkan bahawa kos serangan merangkumi penyediaan perkhidmatan gantian, selain pembaikan sistem dan bayaran kepada pelanggan.
Bagi syarikat Malaysia, pelan pemulihan perlu menetapkan pihak yang bertanggungjawab, cara pelanggan dimaklumkan dan tindakan untuk meneruskan urusan penting ketika sistem tergendala. Kelewatan mengurus perkara ini boleh memanjangkan gangguan, menambah kos dan menghakis keyakinan pelanggan.
Artikel Berkaitan Terdahulu:
