[Belanjawan 2027] Harapan baharu doktor kontrak selepas hampir sedekad ketidakpastian

HAMPIR sedekad menunggu kepastian kerjaya, doktor kontrak kini menerima harapan baharu melalui Belanjawan 2027. Bagi mereka yang merawat pesakit sambil memikirkan masa depan pekerjaan sendiri, tawaran jawatan tetap membawa makna lebih besar daripada pertukaran status lantikan.

Ia menyentuh peluang membina kepakaran, kemajuan kerjaya dan kemampuan merancang kehidupan. Namun, harapan itu masih perlu diterjemahkan melalui pelaksanaan yang jelas, khususnya bagi doktor yang sudah bertahun-tahun berada dalam sistem kontrak.

Dalam ucapan Belanjawan 2027 pada Jumaat, Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan lebih 9,000 doktor kontrak akan ditawarkan jawatan tetap pada 2027. Doktor yang berjaya menamatkan latihan siswazah juga akan ditawarkan jawatan tetap sebagai pegawai perubatan.

SponsoredAdvertisement

Pengumuman itu disusuli penjelasan Menteri Kesihatan, Datuk Seri Dr Dzulkefly Ahmad bahawa Kementerian Kesihatan (KKM) menyasarkan penamatan lantikan kontrak interim doktor menjelang akhir 2027. Menurutnya, proses itu akan dibuat secara berperingkat, mengambil kira syarat serta kumpulan doktor yang terlibat.

Daripada tanda pagar kepada hartal

Sistem kontrak sebenarnya sudah diperkenalkan pada 2016. Menurut kenyataan Hartal Doktor Kontrak, ribuan doktor mengharungi ketidakpastian masa depan dan peluang kemajuan kerjaya yang tidak seimbang sepanjang tempoh tersebut.

Perjuangan itu mendapat perhatian besar pada 2021 melalui tanda pagar #HartalDoktorKontrak dan tindakan keluar bertugas secara serentak pada 26 Julai, ketika negara masih berdepan pandemik COVID-19.

Pada hari kejadian, dianggarkan hampir 100 doktor menyertai protes di Hospital Sungai Buloh, kira-kira 50 di Hospital Kuala Lumpur dan sekitar 30 di Hospital Shah Alam. Angka itu ialah anggaran di lokasi berkenaan, bukannya jumlah penyertaan seluruh negara.

Tuntutan terhadap penyerapan ke jawatan tetap dan peluang pengajian memperlihatkan bahawa kebimbangan doktor bukan hanya tentang tempoh kontrak. Mereka juga mahukan laluan untuk membina kerjaya yang berterusan dalam perkhidmatan kesihatan awam.

Pelaksanaan menentukan makna pengumuman

Selain itu, Hartal Doktor Kontrak menyambut baik komitmen kerajaan untuk menamatkan sistem doktor kontrak. Gerakan itu merakamkan penghargaan terhadap usaha menangani isu yang telah lama membebani profesion perubatan.

Namun, kenyataan tersebut turut menegaskan bahawa pengumuman perlu disusuli garis masa yang jelas, kriteria kelayakan yang adil dan pengiktirafan terhadap doktor yang telah bertahun-tahun berkhidmat secara kontrak.

“Pengumuman hanyalah permulaan,” menurut kenyataan itu.

Pendirian tersebut mencerminkan harapan yang berhati-hati. Doktor menyambut peluang memperoleh kepastian, tetapi masih menunggu bagaimana perubahan itu akan mempengaruhi pengalaman perkhidmatan, pendapatan dan kemajuan kerjaya mereka.

Angka peletakan jawatan perlu dibaca dengan tepat

Pada 22 Disember 2024, Dzulkefly menjelaskan bahawa angka lebih 6,000 doktor yang meletakkan jawatan dalam lima tahun turut merangkumi 3,200 pegawai perubatan kontrak yang beralih ke jawatan tetap.

Oleh itu, keseluruhan angka tersebut tidak boleh dianggap sebagai doktor yang meninggalkan KKM atau berhenti kerana kecewa dengan sistem kontrak. Pertukaran status lantikan perlu dibezakan daripada keputusan keluar daripada perkhidmatan.

Perbezaan ini membantu perbincangan tentang tenaga kerja kesihatan berpijak pada data yang betul. Pengalaman mereka yang benar-benar meninggalkan perkhidmatan tetap perlu dikaji bagi memahami cabaran kebajikan dan kerjaya.

Jawatan tetap perlu disertai peluang kepakaran

Persatuan Perubatan Malaysia (MMA) menyifatkan pelantikan tetap sebagai perkembangan positif, tetapi menegaskan perlunya strategi pengekalan tenaga kerja yang menyeluruh. Menurut laporan Bernama, MMA menggesa peluasan latihan kepakaran, kemajuan kerjaya dan pengagihan petugas yang lebih baik antara fasiliti.

Ini selari dengan persoalan yang dibawa dalam perjuangan doktor kontrak: apakah mereka dapat terus berkembang selepas mendapat kepastian pekerjaan?

Selain itu, dasar baharu perlu disertai penerangan tentang akses latihan, kemudahan cuti dan sokongan ketika sakit. Kepastian pekerjaan perlu berjalan bersama perlindungan kebajikan, supaya petugas boleh merancang pengajian dan menghadapi keadaan kesihatan yang memerlukan pemulihan panjang.

Jangan tinggalkan anggota pasukan kesihatan lain

Luahan doktor menunjukkan bahawa tempoh menunggu jawatan tetap boleh meninggalkan kesan yang panjang.

“Lambat dapat permanent, lambat la dapat kenaikan gred yg seterusnya,” ujar seorang doktor kontrak menerusi perkongsian media sosial.

Doktor itu membangkitkan kebimbangan tentang pengiraan tempoh perkhidmatan bagi kenaikan gred selepas menerima lantikan tetap. 

Menurut pengalamannya, mereka yang memperoleh jawatan tetap lebih awal mempunyai kelebihan untuk bergerak ke gred seterusnya berbanding rakan yang lebih lama berkhidmat secara kontrak.

Perkara ini wajar diberi perhatian dalam pelaksanaan dasar baharu. Kaedah penetapan gaji dan pengiraan tempoh perkhidmatan perlu dijelaskan supaya doktor memahami bagaimana pengalaman terdahulu diambil kira.

Pengiktirafan tersebut penting kerana sepanjang tempoh kontrak, mereka sudah menjalankan tugas, membina kemahiran dan memikul tanggungjawab terhadap pesakit.

Membina kepakaran dan menghadapi waktu sakit

Peluang melanjutkan pengajian juga menjadi sebahagian daripada kebimbangan doktor kontrak.

“Kalau yang kontrak tak boleh apply loan. Tak boleh apply cuti tanpa gaji,” ujar doktor kontrak itu ketika membincangkan kesukaran membiayai pengajian kepakaran.

Luahan tersebut memperlihatkan cabaran merancang pengajian apabila pembiayaan dan kemudahan cuti menjadi pertimbangan. Pelaksanaan jawatan tetap perlu disertai penerangan yang jelas tentang syarat serta akses kepada latihan kepakaran.

Dalam perkongsian berasingan, seorang bekas doktor kontrak menceritakan pengalamannya selepas mengalami kecederaan yang memerlukan cuti sakit berpanjangan.

“Tapi disebabkan status doktor kontrak cuma layak MC 90 hari, total MC sis 96 hari, HR nasihatkan sis resign atau akan proceed dengan termination,” ujar bekas doktor kontrak itu menerusi perkongsian media sosial.

Beliau menceritakan bahawa kecederaan pada kaki dan ligamen memerlukan tempoh pemulihan yang panjang. Menurutnya, beliau akhirnya memilih untuk meletakkan jawatan kerana tidak mahu mempunyai rekod penamatan perkhidmatan akibat masalah kesihatan. Pengalaman itu memperlihatkan pentingnya perlindungan ketika sakit bagi petugas yang turut bertanggungjawab menjaga kesihatan orang lain.

Penyelarasan jawatan tetap perlu merangkumi semua petugas kesihatan

Sebagai langkah susulan, kerajaan wajar menilai penyelarasan semua jawatan petugas kesihatan yang memenuhi keperluan perkhidmatan berterusan kepada jawatan tetap.

Cadangan ini wajar merangkumi petugas kesihatan yang masih berstatus kontrak, termasuk jururawat, penolong pegawai perubatan, pegawai farmasi dan juruteknologi makmal perubatan yang berkhidmat di hospital, klinik kesihatan serta fasiliti lain di bawah KKM.

Penilaian boleh dibuat mengikut keperluan sebenar fasiliti, skop tugas dan kemampuan kewangan kerajaan, dengan pelaksanaan berperingkat serta garis masa yang jelas. Pengalaman terdahulu, penetapan gaji dan laluan kenaikan pangkat juga perlu dinilai secara konsisten.

Kesinambungan rawatan bergantung pada sebuah pasukan. Oleh itu, kepastian kerjaya untuk semua HCW yang menjalankan tugas berterusan wajar menjadi sebahagian daripada usaha memperkukuh perkhidmatan kesihatan awam.

Bagi doktor kontrak, pengumuman Belanjawan 2027 membawa harapan selepas penantian panjang. 

Kini, harapan tersebut perlu diterjemahkan kepada tawaran yang jelas, pengiktirafan pengalaman dan peluang membina kerjaya yang lebih terjamin.

Artikel Berkaitan Terdahulu:

[Belanjawan 2027] KKM diperuntuk RM47.7 bilion, lebih 9,000 doktor kontrak ditawar jawatan tetap