EKSPORT minyak sawit Malaysia menunjukkan pemulihan pada awal Oktober, ketika stok domestik masih tinggi. Anggaran juruukur kargo AmSpec Agri Malaysia menunjukkan penghantaran meningkat 37.73% kepada 491,954 tan bagi tempoh 1 hingga 10 Oktober 2026, berbanding 357,194 tan dalam tempoh sama September. Angka ini memberi isyarat permintaan kembali mengukuh, tetapi belum membuktikan pemulihan bagi keseluruhan bulan.
Perkembangan itu penting kepada pengeksport, pengilang dan pekebun kecil kerana permintaan luar negara membantu menyerap bekalan. Namun, manfaat kepada pendapatan bergantung pada harga jualan, jumlah hasil yang dapat dituai dan kos operasi. Menjelang 2027, cabaran industri ialah menukar kenaikan penghantaran kepada hasil eksport dan pendapatan yang lebih kukuh.
AmSpec menganggarkan tambahan penghantaran sebanyak 134,760 tan dalam 10 hari pertama Oktober. Pengiraan daripada angka tersebut menghasilkan kenaikan 37.73% selepas pembundaran. Ini ialah perbandingan antara dua tempoh 10 hari, bukannya pertumbuhan tahunan atau kenaikan nilai jualan dalam ringgit.
Sebelumnya, data Lembaga Minyak Sawit Malaysia (MPOB) yang dilaporkan pada 12 Oktober menunjukkan eksport September turun 12.13% kepada 1.22 juta tan. Pada masa yang sama, pengeluaran minyak sawit mentah (MSM) meningkat 16.48% kepada 2.11 juta tan dan stok keseluruhan bertambah 24.54% kepada 3.51 juta tan. Pengeluaran yang meningkat ketika eksport melemah membantu menjelaskan pengumpulan stok itu.
Oleh itu, peningkatan awal Oktober lebih sesuai dibaca sebagai pemulihan selepas bulan yang lemah. Stok boleh berkurang jika penghantaran terus bertambah, tetapi kenaikan eksport sahaja belum mencukupi jika pengeluaran turut meningkat. Angka 10 hari juga tidak wajar didarab terus untuk meramal keseluruhan bulan kerana jadual penghantaran boleh berubah.
Harga kontrak sawit naik, harga jualan semasa turun
Peniaga proprietari Iceberg X Sdn Bhd, David Ng, memberitahu BERNAMA pada 13 Oktober 2026 bahawa kenaikan harga minyak kacang soya dan permintaan eksport yang lebih kukuh menyokong harga kontrak minyak sawit mentah (MSM), walaupun stok domestik masih tinggi.
Minyak soya dan minyak sawit merupakan dua minyak sayuran yang berbeza, tetapi bersaing bagi sebahagian kegunaan dalam industri makanan dan biodiesel. Apabila harga minyak soya meningkat, minyak sawit boleh menjadi pilihan yang lebih murah, sekali gus menyokong permintaan dan harganya. Namun, pertukaran bekalan bergantung pada kesesuaian produk, kos penghantaran dan kontrak pembelian.
Pada penutupan Bursa Malaysia Derivatives hari itu, kontrak MSM bagi penghantaran Disember 2026 meningkat RM45 kepada RM4,682 satu tan. Sebaliknya, harga fizikal MSM bagi Oktober di wilayah Selatan turun RM30 kepada RM4,470 satu tan.
Kedua-dua harga ini tidak mengukur keadaan pasaran yang sama. Kontrak Disember merujuk kepada penghantaran akan datang, manakala harga fizikal Oktober Selatan merujuk kepada bekalan bagi tempoh dan wilayah tertentu. Oleh itu, kenaikan kontrak Disember tidak boleh dianggap sebagai kenaikan menyeluruh harga jualan sawit semasa.
Nilai eksport meningkat tetapi manfaat pekebun bergantung pada kos
Selain jumlah penghantaran, prestasi industri perlu dinilai melalui nilai eksport dalam ringgit. Lebih banyak sawit dihantar tidak semestinya menghasilkan pertumbuhan pendapatan yang sama kerana harga dan jenis produk yang dijual turut mempengaruhi hasil jualan.
Bagi menilai hasil jualan industri, ukuran yang lebih sesuai ialah nilai eksport. Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) melaporkan nilai eksport minyak sawit dan produk berasaskan sawit meningkat daripada RM109.39 bilion pada 2024 kepada RM112.51 bilion pada 2025. Berdasarkan angka itu, pertambahan ialah RM3.12 bilion atau kira-kira 2.85%.
Angka tahunan ini memberikan gambaran nilai jualan eksport industri, manakala kenaikan 37.73% pada awal Oktober 2026 hanya mengukur jumlah penghantaran dalam tan. Kedua-duanya melibatkan tempoh dan skop produk yang berbeza, maka tidak boleh dibandingkan secara langsung. Jika lebih banyak sawit dijual pada harga yang lebih rendah, pertumbuhan hasil jualan boleh menjadi lebih kecil daripada pertumbuhan jumlah penghantaran.
Bagi pekebun pula, manfaat akhirnya bergantung pada pendapatan selepas ditolak kos baja, pekerja dan pengangkutan. Eksport yang meningkat boleh menyokong permintaan, tetapi peningkatan pendapatan pekebun turut memerlukan harga jualan yang baik, hasil tuaian yang mencukupi dan kos yang terkawal.
Prospek 2027 bergantung pada cuaca dan permintaan
Dalam kenyataan bertarikh 22 September 2026, Majlis Minyak Sawit Malaysia (MPOC) mengunjurkan eksport sekitar 16 juta tan pada 2027. MPOC turut memetik unjuran Oil World bahawa pengeluaran Malaysia boleh berkurang 0.7 juta tan pada tahun itu. Cuaca kering boleh menjejaskan pengeluaran dengan kesan yang muncul beberapa bulan kemudian.
Unjuran itu membuka dua kemungkinan. Bekalan lebih terhad boleh menyokong harga, tetapi pekebun yang mengalami kejatuhan hasil mungkin mempunyai kurang buah untuk dijual. Harga lebih tinggi tidak menjamin pendapatan bertambah jika penurunan jumlah tuaian atau kenaikan kos lebih besar.
MPOC juga mengenal pasti pengumpulan stok dan penurunan harga tenaga sebagai risiko kepada harga. Oleh itu, angka 16 juta tan perlu dibaca sebagai unjuran, bukan sasaran yang telah dicapai. Prestasi 2027 bergantung pada perkembangan cuaca, permintaan pembeli dan kemampuan Malaysia membekalkan produk secara konsisten.
“Di Malaysia, eksport diunjurkan kekal stabil pada sekitar 16 juta tan pada 2027,” menurut kenyataan MPOC pada 22 September.
Belanjawan 2027 mengukuhkan asas pengeluaran
Ketika membentangkan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat pada 9 Oktober 2026, Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan, Datuk Seri Anwar Ibrahim, mengumumkan pembiayaan hibrid RM100 juta untuk tanam semula sawit milik 4,500 pekebun kecil. Penerima hanya perlu membayar balik separuh pembiayaan. Kaedah hibrid di sini merujuk kepada bentuk pembiayaan: penerima hanya perlu membayar balik separuh daripada jumlah yang diterima.
Kemudahan pembiayaan mudah RM200 juta turut diumumkan bagi kos tanam semula sehingga 40 hektar, dengan bayaran balik ditangguh empat tahun sementara menunggu pokok berbuah. Pekebun menanggung faedah 2%, manakala baki faedah ditanggung kerajaan. Peruntukan membaik pulih jalan ladang pula digandakan kepada RM100 juta. Dana RM30 juta untuk penyakit dan perosak merangkumi sawit, koko dan lada, bukannya sawit sahaja.
Ketua Pengarah MPOB, Datuk Badrul Hisham Mohd, berkata langkah tersebut boleh mengurangkan kos pengeluaran dan menyokong pendapatan pekebun kecil dalam jangka panjang, menurut laporan RTM bertarikh 12 Oktober 2026 yang diterbitkan pada 11.54 pagi.
Secara ekonomi, penangguhan bayaran balik membantu mengurangkan tekanan tunai ketika kebun ditanam semula dan belum menghasilkan buah. Jalan ladang yang lebih baik pula memudahkan pengangkutan input dan hasil. Namun, tanam semula memerlukan masa; pembiayaan ini tidak boleh dianggap sebagai tambahan pengeluaran serta-merta pada 2027.
Pemulihan perlu sampai kepada pendapatan pekebun
Lonjakan awal Oktober memberi isyarat pemulihan eksport, tetapi kekuatannya perlu dibuktikan melalui penghantaran yang berterusan dan pengurangan stok. Bagi pekebun, manfaat sebenar hanya dapat dinilai apabila harga serta hasil tuaian mampu meningkatkan pendapatan selepas kos.
Belanjawan 2027 menyediakan sokongan kepada produktiviti dan pembiayaan, sementara permintaan luar negara menentukan kemampuan pasaran menyerap bekalan. Industri akan memperoleh manfaat lebih berkekalan apabila penghantaran meningkat, nilai jualan bertambah dan kos dapat dikawal. Lonjakan 10 hari ialah permulaan yang memberangsangkan, tetapi prestasi setahun memerlukan bukti yang lebih panjang.
