KUALA LUMPUR, 28 September 2026 — Tun Dr Hasmah Mohd Ali, isteri kepada bekas Perdana Menteri, Tun Dr Mahathir Mohamad, meninggal dunia di Institut Jantung Negara (IJN) pada pukul 9.20 pagi Isnin. Beliau berusia 100 tahun.
Berita pemergiannya disahkan oleh anaknya, Tan Sri Mokhzani Mahathir, ketika dihubungi Bernama. Allahyarham meninggalkan tujuh anak. Laporan mengenai pengesahan keluarga turut disiarkan pada pagi ini.
Tun Dr Hasmah dikenali ramai sebagai isteri kepada Perdana Menteri Malaysia keempat dan ketujuh. Namun, sebelum memikul peranan awam itu, beliau telah membina kerjaya sebagai doktor ketika wanita Melayu masih jarang memasuki bidang perubatan.
Menurut biografi Yayasan Kepimpinan Perdana, beliau dilahirkan pada 1926 di Kampung Jawa, Klang, Selangor, dan merupakan anak keenam daripada 10 beradik. Selepas Perang Dunia Kedua, beliau melanjutkan pelajaran di King Edward VII College of Medicine di Singapura dengan biasiswa sebagai satu-satunya pelajar wanita Melayu dalam kumpulannya.
Beliau menamatkan pengajian perubatan pada 1955 sebelum menjalani latihan di Hospital Besar Kuala Lumpur. Selepas berkahwin dengan Dr Mahathir pada 4 Ogos 1956, beliau berpindah ke Alor Setar, Kedah, dan berkhidmat sebagai pegawai perubatan.
Pengalaman di Kedah membawanya dekat dengan cabaran kesihatan penduduk luar bandar, khususnya ibu dan kanak-kanak. Beliau terlibat dalam kempen kesihatan, pendidikan kebersihan, imunisasi dan penjagaan ibu serta bayi.
Pada 1965, beliau menjadi wanita pertama yang dilantik sebagai pegawai perubatan dalam bidang kesihatan ibu dan anak. Pada 1974, beliau menjadi wanita pertama dilantik sebagai pegawai kesihatan ibu dan anak peringkat negeri. Universiti Malaya merekodkan beliau turut mengetuai sekolah latihan kesihatan luar bandar di Jitra dan bersara daripada perkhidmatan kerajaan pada 1979.
Dalam wawancara UNICEF pada 2021, beliau mengenang halangan yang menyebabkan pesakit luar bandar lambat mendapatkan rawatan: “There was no transportation, no money to hire a taxi. It was so sad.” Dalam terjemahan, mereka tidak mempunyai pengangkutan atau wang untuk menyewa teksi, suatu keadaan yang amat menyedihkan baginya.
Beliau turut menceritakan usaha melatih bidan di Jitra mengenai amalan kelahiran yang bersih, selain memperkukuh hubungan antara bidan kampung, pembantu bidan dan perkhidmatan kesihatan kerajaan. Pengalaman itu memperlihatkan tumpuan beliau kepada akses rawatan bagi keluarga luar bandar.
Apabila Dr Mahathir menjadi Perdana Menteri pada 1981, Tun Dr Hasmah meneruskan kegiatan kemasyarakatan. Beliau memimpin BAKTI, menggerakkan pendidikan mengenai bahaya penyalahgunaan dadah dan memegang peranan dalam pertubuhan kesihatan ibu, kanak-kanak serta kebajikan wanita. Beliau turut mewakili Malaysia dalam persidangan antarabangsa mengenai dadah dan wanita luar bandar.
Beliau pernah menjadi Canselor Universiti Multimedia dari 1997 hingga 2012. Pada 2003, beliau dianugerahkan darjah Seri Setia Mahkota Malaysia yang membawa gelaran Tun, selain menerima pelbagai pengiktirafan akademik dan kesihatan awam.
Pemergiannya menutup perjalanan seorang doktor dan tokoh masyarakat yang khidmatnya tidak terbatas pada kedudukan sebagai isteri Perdana Menteri. Sejarah kesihatan ibu dan anak di Malaysia, terutama usaha mendekati keluarga luar bandar, menjadi sebahagian penting daripada warisan beliau.
