JUALAN RM100 tidak bermakna penjual menerima RM100. Sebelum mengambil kira kos barang, pembungkusan, iklan dan komisen afiliasi, sebahagian hasil jualan sudah ditolak bagi membayar beberapa jenis yuran TikTok Shop.
Tekanan itu dibangkitkan oleh seorang penjual menerusi akaun Threads. Beliau mempertikaikan pelbagai caj yang perlu ditanggung oleh penjual. Rungutan tersebut mendapat perhatian Setiausaha Politik Menteri Kewangan, Muhammad Kamil Munim yang memaklumkan bahawa perkara itu telah dibawa dalam taklimat Belanjawan 2027.
“Kita ikhtiar yang terbaik untuk kepentingan semua pihak,” katanya yang dipetik dari Sinar Harian.
Isu ini bukan sekadar mengenai satu yuran. Penjual perlu memahami beberapa caj yang ditolak daripada setiap pesanan, selain mematuhi peraturan penghantaran serta pemulangan barang yang ditetapkan oleh platform.
Beberapa caj ditolak daripada satu jualan
Pada masa ini, TikTok Shop mengenakan yuran transaksi sebanyak 3.78 peratus termasuk cukai jualan dan perkhidmatan atau SST bagi kaedah pembayaran biasa.
Mulai 16 Oktober 2026, yuran transaksi bagi pesanan yang dibayar menggunakan TikTok PayLater atau kaedah beli dahulu bayar kemudian akan meningkat kepada 4.86 peratus. Caj ini belum berkuat kuasa ketika artikel ini ditulis.
Penjual turut dikenakan yuran komisen yang berbeza mengikut kategori produk dan jenis kedai. Berdasarkan jadual rasmi TikTok Shop, kadar bagi penjual Marketplace bukan Bonus Extra Program atau BXP dalam sesetengah kategori boleh mencecah 15.66 peratus. Kadar bagi TikTok Shop Mall pula boleh menjadi lebih tinggi.
Selain caj berbentuk peratusan, penjual juga dikenakan Yuran Sokongan Platform sebanyak RM0.54 termasuk SST bagi setiap pesanan yang berjaya dihantar. TikTok Shop menjelaskan yuran itu digunakan untuk menyokong sistem Seller Center, logistik, infrastruktur dan pengalaman pengguna. Namun, selepas pesanan berjaya dihantar, caj tersebut tidak akan dipulangkan kepada penjual walaupun barang kemudiannya dipulangkan atau bayaran balik dibuat.
Sejak 7 September lalu, penjual turut menanggung SST enam peratus ke atas caj penghantaran tertentu. TikTok Shop menjelaskan bahawa kadar asas penghantaran tidak dinaikkan, sebaliknya SST dikenakan ke atas perkhidmatan logistik berkaitan.
Kesan keseluruhan lebih mudah dilihat melalui satu contoh ringkas. Bagi jualan bernilai RM100 dengan kadar komisen 15.66 peratus, penjual mungkin membayar RM15.66 sebagai komisen, RM3.78 sebagai yuran transaksi dan RM0.54 sebagai Yuran Sokongan Platform.
Jumlah caj asas itu sudah mencapai RM19.98. Penjual hanya berbaki kira-kira RM80.02 sebelum kos barang, pembungkusan, iklan, komisen afiliasi, diskaun dan perbelanjaan operasi ditolak.
Jika pembeli menggunakan TikTok PayLater selepas kadar baharu berkuat kuasa pada 16 Oktober, jumlah tersebut boleh meningkat kepada RM21.06. Pengiraan ini sekadar gambaran kerana kadar sebenar bergantung pada kategori produk, program yang disertai dan jenis kedai.
Yuran tetap RM0.54 juga memberi kesan lebih besar kepada barangan murah. Bagi pesanan bernilai RM10, caj itu sahaja bersamaan 5.4 peratus daripada nilai jualan. Namun, bagi pesanan RM100, bahagiannya hanya 0.54 peratus. Ini menyebabkan penjual produk berharga rendah lebih mudah tertekan walaupun nilai yuran berkenaan kelihatan kecil.
Peraturan pemulangan turut menjadi kebimbangan
Pengadu di Threads turut membangkitkan isu bayaran balik kepada pembeli sebelum barang yang dipulangkan sampai semula kepada penjual. Di bawah peraturan TikTok Shop, kebanyakan permohonan pemulangan boleh diluluskan oleh platform. Bagi pembeli yang layak menerima bayaran balik pantas, wang boleh dikembalikan selepas barang diserahkan kepada penyedia perkhidmatan logistik tanpa perlu menunggu bungkusan tiba di premis penjual.
Penjual masih boleh memeriksa barang selepas menerimanya dan mengemukakan rayuan jika produk rosak, tidak lengkap atau berbeza daripada barang yang dihantar. Permohonan pemulangan atau bayaran balik yang memerlukan semakan manual mesti dijawab dalam tempoh satu hari bekerja. Selepas menerima barang yang dipulangkan, penjual juga mempunyai satu hari bekerja untuk memeriksa dan menerima atau menolak permohonan tersebut. Jika tempoh itu terlepas, permohonan boleh diluluskan secara automatik.
Bagi kebanyakan produk yang layak, pembeli juga boleh membuat pemulangan kerana berubah fikiran. Penjual perlu menerima permohonan tersebut sekiranya barang masih berada dalam keadaan yang sesuai untuk dijual semula.
Dari sudut pengguna, peraturan ini memberikan perlindungan dan mempercepatkan proses mendapatkan semula wang. Dari sudut penjual pula, tempoh semakan yang singkat boleh menjadi beban terutama bagi perniagaan kecil yang tidak mempunyai pekerja khusus untuk menguruskan aduan dan pemulangan.
Harga murah mungkin sukar dikekalkan
Apabila kos platform meningkat, penjual mempunyai beberapa pilihan. Mereka boleh menyerap kos tersebut dan menerima keuntungan lebih kecil, menaikkan harga atau mengurangkan perbelanjaan promosi.
Tidak semua perniagaan mempunyai margin yang cukup besar untuk terus menyerap caj. Penjual kecil juga tidak mempunyai kelebihan skala seperti syarikat besar yang boleh membahagikan kos operasi kepada jumlah pesanan yang lebih banyak.
Dalam jangka panjang, sebahagian kos itu berkemungkinan dipindahkan kepada pengguna. Harga produk boleh meningkat, baucar daripada penjual mungkin dikurangkan dan penghantaran percuma menjadi semakin terhad.
Sesetengah penjual juga mungkin memilih untuk menggunakan TikTok hanya bagi tujuan pemasaran sebelum mengarahkan pelanggan membeli melalui laman web, kedai fizikal atau saluran lain. Jika keadaan ini berlaku secara meluas, pengguna mungkin berdepan pilihan produk yang lebih sedikit di platform tersebut.
Walau bagaimanapun, yuran yang dikenakan turut membiayai kemudahan yang membantu penjual mendapatkan pelanggan, menguruskan pesanan dan menggunakan rangkaian logistik TikTok Shop. Platform itu juga menyediakan pengecualian tertentu kepada penjual baharu dan perusahaan kecil yang memenuhi syarat.
Bagi penjual, jumlah jualan sahaja tidak cukup untuk menggambarkan prestasi sebenar perniagaan. Mereka perlu mengira pendapatan bersih selepas semua yuran, kos barang, iklan, komisen afiliasi dan perbelanjaan operasi ditolak. Tanpa pengiraan yang teliti, jualan yang kelihatan tinggi belum tentu menghasilkan keuntungan.
Apabila rungutan penjual sudah dibawa ke taklimat Belanjawan 2027, perhatian kini terarah kepada langkah kerajaan dan pihak platform dalam memastikan struktur caj serta proses pemulangan lebih telus dan adil. Jika kos terus meningkat, penjual mungkin terpaksa menaikkan harga dan akhirnya pengguna turut menanggung kesannya.
