SELEPAS sembilan tahun, deruman enjin Formula Satu (F1) kembali bergema di Litar Antarabangsa Sepang, Malaysia. Perlumbaan dari 2 hingga 4 Oktober 2026 ini bukan sahaja dinantikan peminat sukan permotoran malah berpotensi membawa limpahan ekonomi kepada Malaysia.
Malaysia kali ini menjadi lokasi penganjuran Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix in Malaysia 2026 selepas perlumbaan asal di Bahrain dipindahkan susulan konflik di Asia Barat. Walaupun diadakan di Sepang, acara tersebut secara rasmi masih dikenali sebagai Grand Prix Bahrain.
“Sepang mempunyai tempat istimewa dalam sejarah Formula 1,” kata Presiden dan Ketua Pegawai Eksekutif Formula 1, Stefano Domenicali dalam kenyataan rasmi Formula 1 pada 26 Julai 2026.
Menurut anggaran Hong Leong Investment Bank (HLIB) Research, penganjuran acara itu boleh menjana antara RM1.1 bilion hingga RM1.3 bilion dalam keseluruhan aktiviti ekonomi. Namun, angka tersebut bukan keuntungan bersih yang terus diterima kerajaan atau Litar Antarabangsa Sepang. Ia merangkumi perbelanjaan pelawat serta kesan berantai apabila wang itu terus bergerak dalam ekonomi.
Perbelanjaan pelawat dijangka menggerakkan pelbagai sektor bermula dengan peningkatan permintaan terhadap hotel di Sepang, Putrajaya, Cyberjaya serta Kuala Lumpur. Tempahan bilik yang bertambah bukan sahaja memberi manfaat kepada pemilik hotel, malah menyokong pendapatan pekerja, pembekal makanan, syarikat pembersihan dan perkhidmatan dobi.
Sektor penerbangan turut menerima tempias melalui perjalanan penonton dan petugas dari luar negara. Selepas tiba di Malaysia, mereka pula memerlukan perkhidmatan e-hailing, teksi, bas, sewaan kenderaan dan pengangkutan ke litar. Permintaan ini memberi peluang kepada pemandu serta syarikat pengangkutan untuk meningkatkan pendapatan sepanjang minggu perlumbaan.
Restoran, kafe, gerai makanan dan perkhidmatan katering juga berpeluang menerima lebih ramai pelanggan. Pada masa sama, sebahagian pelawat mungkin membeli-belah, mendapatkan cenderamata atau melawat tempat tarikan sebelum pulang. Perbelanjaan ini membantu sektor peruncitan, pelancongan dan perniagaan kecil di sekitar Sepang serta kawasan berhampiran.
Di belakang tabir, acara antarabangsa seperti F1 memerlukan tenaga kerja dalam bidang keselamatan, pembersihan, logistik, pemasangan teknikal, pengiklanan dan pengurusan acara. Oleh itu, limpahan ekonomi tidak hanya dinikmati syarikat besar, tetapi boleh sampai kepada pekerja sambilan, pembekal tempatan dan peniaga kecil.
HLIB menganggarkan perbelanjaan purata seorang pelawat F1 boleh mencecah sekitar RM8,879, iaitu hampir dua kali ganda perbelanjaan purata pelancong biasa. Jumlah itu merangkumi penginapan, pengangkutan, makanan, membeli-belah dan aktiviti pelancongan.
Hasil tiket bukan milik Malaysia
Struktur penganjuran kali ini berbeza daripada Grand Prix Malaysia yang berlangsung dari 1999 hingga 2017. Menurut laporan berdasarkan analisis HLIB, Bahrain dijangka menanggung yuran hak penganjuran F1 yang dianggarkan antara RM285 juta hingga RM326 juta. Malaysia pula dilaporkan menanggung sekitar RM40 juta bagi persediaan tempatan. Walaupun perlumbaan diadakan di Sepang, hasil jualan tiket menjadi milik Bahrain.
Oleh itu, pulangan utama Malaysia tidak datang daripada tiket, sebaliknya melalui perbelanjaan pelawat di hotel, restoran, kedai, syarikat pengangkutan dan lokasi pelancongan.
Susunan ini memberi peluang kepada Malaysia menguji nilai sebenar penganjuran F1 dengan tanggungan kewangan yang lebih rendah berbanding menjadi penganjur sepenuhnya. Namun, kejayaannya tetap perlu dinilai berdasarkan jumlah pelawat asing, tempoh mereka menginap dan jumlah wang yang benar-benar dibelanjakan dalam negara.
Adakah ringgit akan naik kerana F1?
Kehadiran pelawat asing secara asasnya boleh memberi sedikit sokongan kepada ringgit. Pelawat dari luar negara perlu menukar mata wang mereka kepada ringgit untuk membayar hotel, makanan, pengangkutan dan membeli-belah. Apabila permintaan terhadap ringgit meningkat, ia boleh membantu menyokong nilai mata wang negara.
Perbelanjaan pelancong asing juga membawa masuk pertukaran asing dan menambah pendapatan sektor perkhidmatan Malaysia. Dari sudut ekonomi, perkembangan ini sememangnya positif.
Namun, acara yang berlangsung selama tiga hari tidak semestinya menyebabkan ringgit naik dengan ketara. Kesannya terhadap pasaran mata wang dijangka kecil dan mungkin hanya sementara kerana jumlah dagangan dalam pasaran pertukaran asing jauh lebih besar daripada perbelanjaan yang dijana oleh satu acara.
Nilai ringgit lebih banyak dipengaruhi oleh perbezaan kadar faedah Malaysia dan Amerika Syarikat, aliran masuk atau keluar dana asing, prestasi eksport, harga komoditi, pertumbuhan ekonomi serta keadaan geopolitik dunia.
Bank Negara Malaysia menjelaskan bahawa nilai ringgit ditentukan oleh permintaan dan penawaran dalam pasaran pertukaran asing. Prospek ekonomi tempatan yang lebih kukuh boleh meningkatkan permintaan terhadap ringgit, tetapi pergerakannya masih bergantung pada pelbagai perkembangan domestik dan global.
Oleh itu, tidak tepat untuk mendakwa bahawa F1 sahaja boleh menyebabkan ringgit naik. Penjelasan yang lebih munasabah ialah acara tersebut membawa masuk perbelanjaan asing dan meningkatkan aktiviti pelancongan, sekali gus berpotensi menambah permintaan terhadap ringgit. Sama ada mata wang itu akhirnya naik atau turun masih bergantung pada keadaan ekonomi yang lebih luas.
Nilai sebenar selepas perlumbaan
Jumlah penonton yang ramai belum tentu menjamin pulangan ekonomi yang besar. Malaysia perlu melihat berapa ramai pelawat yang datang dari luar negara, tempoh mereka menginap dan jumlah perbelanjaan sepanjang berada di sini.
Jika sebahagian besar wang dibelanjakan di hotel, restoran, kedai, pengangkutan dan perniagaan milik tempatan, manfaatnya akan tersebar dengan lebih meluas.
Namun, jika banyak pendapatan keluar semula melalui bayaran kepada syarikat asing atau pembelian barangan import, nilai bersih yang kekal dalam ekonomi Malaysia menjadi lebih kecil.
F1 di Sepang kali ini bukan sekadar menghidupkan kembali nostalgia perlumbaan. Ia turut menjadi ujian sama ada acara sukan antarabangsa mampu membawa pulangan yang setimpal kepada negara.
Artikel Berkaitan Terdahulu:
Carian Airbnb naik lebih 160 peratus menjelang hujung minggu perlumbaan Sepang
